En..? Wat hebben we geleerd vandaag?

Learning Cycle Kolb

 

 

In het Competence Lab geloven we dat menselijk gedrag veranderd kan worden door ervaringsleren. Deze overtuiging is gebaseerd op het werk van Kolb. Hoe wij zijn theoretische bevindingen vertalen in ons Lab, lees je hieronder.

 

 

 

Wat zegt Kolb over leren?
David Kolb was een Amerikaanse leerpsycholoog en pedagoog en onderzocht de verschillende fasen van het ervaringsleren. Hij ontdekte dat ‘active learning’ bestond uit 4 fasen: ervaren, reflecteren, conceptualiseren en experimenteren. Volgens Kolb is het dit soort leren dat leidt tot een duurzame gedragsverandering.

De eerste fase in de leercyclus bestaat uit de ervaring zelf. In het klassieke onderwijs zijn we gewend dat we onderwezen worden over een bepaald onderwerp en als we geluk hebben, mogen we er nadien ook eventjes mee experimenteren. In het CC-Lab zien we dit anders, leren begint bij de eigen ondervinding. Je kan maar voldoende begrip verkrijgen van een concept als je er zelf reeds concrete ervaring mee hebt. Allereerst zal je als deelnemer in ons Lab dus ondergedompeld worden in de wereld van het onderwerp dat die dag centraal staat.

Nadat we geëxperimenteerd hebben, gaan we over naar de tweede fase van het ervaringsleren, namelijk het reflectiemoment. We gaan na wat er gebeurd is in de eerste fase, we proberen de resultaten te verhelderen en benoemen de gevoelens die naar boven kwamen.  Er wordt objectief verslag uitgebracht van het proces en de gevolgen van de ervaring, zonder dieper in te gaan op goede en verbeterpunten. Het is erg belangrijk dat de ervaringen vanuit verschillende standpunten bekeken worden. Je kan deze fase vergelijken met een beschrijvend onderzoek.

Vervolgens trachten we te verklaren wat er gebeurd is in die eerste fase. “Wat ging er goed, wat kon er beter? Hoe kunnen we de actie nog verbeteren?” Deze vragen helpen bij het subjectief beoordelen van de ervaring. Ook theorie kan helpen om nog een beter begrip te verkrijgen van de situatie. Ga ook steeds na hoe jij het resultaat hebt kunnen beïnvloeden en wat buiten je controle ligt. We gaan dus op zoek naar verklaringen, modellen, concepten en theorieën die ons inzicht kunnen vergroten.

Tot nu toe zijn we erg inductief te werk gegaan. Uit een concrete ervaring hebben we enkele veronderstellingen gedaan. In de volgende fase gaan we testen of deze assumpties ook opgaan in een andere context. Dit heet deductie, het veralgemeende testen in een nieuwe concrete situatie.

In de laatste fase van de leercyclus zal er actief geëxperimenteerd worden. Voordat je aan het werk gaat, denk je na over wat je geleerd hebt in de voorgaande fases en wat je eventueel anders gaat doen. Dan ga je testen of deze aanpassingen effectiever zijn dan je eerste poging. Hiermee is de leercirkel rond, de actie in deze fase vormt namelijk een nieuwe ervaring. Zo komen we terug aan in de eerste fase.

Deze 4 fasen volgen logisch op elkaar. Als je iets meemaakt (fase 1) is het belangrijk, als je wil leren, om na te denken over je ervaringen (fase 2) en hier een rode draad in te zoeken (te veralgemniseren, fase 3). Je kan dan nadenken over hoe je eenzelfde situatie in de toekomst zou aanpakken (fase 4).

Kolb spreekt verder ook over leerstijlen. Niet iedereen begint op hetzelfde punt. Sommigen beginnen bij het analyseren, anderen bij het experimenteren. Ook wordt aan deze favoriete stap in het leren de meeste tijd besteed. Hierin is geen goed of fout. Ieder heeft zijn eigen voorkeur. Wel is het zaak om alle stappen te doorlopen. Slecht weinig mensen doen dit zorgvuldig. We gaan hier nu niet verder op in.

 

Hoe vertalen wij Kolb’s bevindingen in ons CC-Lab?

Om een goed beeld te krijgen van onze aanpak verwelkomen we je graag op een van onze trainingen. We zullen alvast een tipje van de sluier oplichten.

Kolb leerde ons dat het leren begint bij de eigen ervaring. Een training kan dus beginnen met een brainstorm waarin we onze ervaringen delen met anderen. Sommige onderwerpen laten een simulatie toe, anderen zijn meer geschikt om te onderzoeken op internet of op straat. We hechten erg veel belang aan deze fase, we geloven er sterk in dat deze fase essentieel is voor een gedragsverandering. Na de experimentatiefase is er ruimte voor een gezamenlijk reflectiemoment. Vervolgens lassen we, indien nodig, een kort theoretisch stuk in om het leerproces te ondersteunen. Maar dit is niet steeds noodzakelijk, we passen ook actievere vormen toe waarin de deelnemers zelf aan de slag gaan en al doende de theorie exploreren. Zoals eerder vermeld, hechten we erg veel belang aan het proces van trial & error. In een training of workshop is het dus de bedoeling dat er meerdere leercycli doorlopen worden, want elke experimenteerfase is een aanzet tot een nieuw reflectiemoment.

Op het einde van elke training overlopen we zoals Piet Huysentruyt het doet na een kookles, kort wat er die dag geleerd is. In het natraject van de CC-Lab ervaring, zullen we, indien van toepassing, de nodige documenten (checklists, templates, …) beschikbaar stellen zodat het leerproces ook na de training blijft bestaan.

By Kaat Lavaerts